| | Projekt VI
„Pilotaż nowej formuły egzaminu zawodowego.”
INFORMACJE WSTĘPNE:
Decyzja Ministra Edukacji Narodowej:
UDA - PKOL.03.02.00-00-006/07-01 z dnia 23.06.2009 zmieniająca Decyzję
PKOL.03.02.00-00-006/07 z dnia 7.02.2008
Imię i nazwisko koordynatora:
Maria Kalinowska
Imię i nazwisko menadżera:
Elżbieta Goźlińska
OPIS PROJEKTU:
Cel:
Doskonalenie systemu zewnętrznych egzaminów zawodowych oraz dostosowanie go do projektowanych, a także przewidywanie zmian, jakie będą miały miejsce w perspektywie najbliższych lat w obszarze edukacji, na rynku pracy oraz zmian powodowanych przez upowszechniająca się otwartość na uczenie się przez całe życie:
- budowa banku zadań oraz przeprowadzenie szkoleń dla konstruktorów zadań na egzaminy potwierdzające kwalifikacje zawodowe;
- przeprowadzenie badań związanych z potwierdzaniem kwalifikacji zawodowych na poziomie technika i absolwenta ZSZ, w kontekście doskonalenia formuły egzaminu do strategii kształcenia ustawicznego;
- pilotaż etapu praktycznego egzaminu zawodowego dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych z rejestracją przebiegu przy użyciu kamer.
Działania:
1. Bank zadań oraz szkolenia dla konstruktorów zadań :
- opracowanie programu, materiałów, przeprowadzenie pilotażu i wdrożenie 120-godzinnych szkoleń (forma naoczna zajęć uzupełniona formą e-lerningową z poddawaną ocenie praca badawcza uczestników) dla konstruktorów zadań do etapu pisemnego w czterdziestu 15-osobowych grupach tematycznych;
- zapewnienie uczestnikom warunków pobytu w trakcie 2,5 dniowych zjazdów w Warszawie;
- przygotowanie uczestników do korzystania z e-lerningu;
- opracowanie procedur naboru i zaliczania szkolenia;
- ścisła współpraca z CKE i koordynatorem projektu w zapewnieniu właściwej kadry dla każdej grupy tematycznej;
- wydanie uczestnikom dyplomów UW;
- przeprowadzenie szkolenia pilotażowego;
- ewaluacja szkolenia pilotażowego.
2. Badania naukowe:
- punktem wyjścia badań i analiz było założenie, iż czynnikiem mającym zasadniczy wpływ na przygotowanie, przebieg i wyniki egzaminu zawodowego są typy szkół zawodowych, uzyskiwane poziomy kwalifikacji (np. robotnik wykwalifikowany, technik) oraz same zawody, ich opis, liczba oraz droga wprowadzenia do klasyfikacji zawodów szkolnych ( a w rezultacie droga wprowadzenia do systemu szkolnego). Ponadto, czynnikami różniącymi wyniki egzaminu zawodowego są czynniki edukacyjne oraz społeczno-demograficzne, które odnoszą się do ucznia, nauczyciela (chodzi tu o nauczycieli przedmiotów teoretycznych i zajęć praktycznych) oraz egzaminatora. Do czynników edukacyjnych charakteryzujących ucznia zaliczamy w naszym badaniu osiągnięcia uczniów mierzone wynikami sprawdzianu po szkole podstawowej oraz egzaminie gimnazjalnym, typ ukończonej szkoły zawodowej (zasadnicze technikum, technikum uzupełniające, szkoła policealna), zawód wyuczony ( także grupę pokrewnych zawodów wyuczonych, np. ekonomicznych, rolniczych, mechanicznych) znajdujących się w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Do czynników społeczno-demograficznych: płeć ucznia, wykształcenie rodziców.
Zadania w 2008 roku:
- badania jakościowe i ilościowe oraz analizy statystyczne porównujące osiągnięcia uczniów na egzaminie gimnazjalnym i maturalnym ( w przypadku uczniów szkół policealnych) oraz osiągnięcia na egzaminie zawodowym;
- badania FGI (focus group interview) odpowiadają na pytania, czy obecna koncepcja egzaminu zawodowego zapewnia potwierdzenie kwalifikacji zawodowych oraz czy tak potwierdzone kwalifikacje są oczekiwane przez rynek pracy;
- badania IDI (individual in-depth interview) skierowane są do nauczycieli przedmiotów zawodowych(teoretycznych i praktycznej nauki zawodu) nie będących egzaminatorami oraz egzaminatorów, którzy mogą być także nauczycielami. Badania odpowiadają na pytania w jaki sposób szkoły zawodowe (zasadnicze, technika i szkoły policealne ) powinny przygotować młodzież do obecnych egzaminów zawodowych, czy zadanie to mogą wypełniać także inne placówki, np. pozaszkolne, a jeśli tak , to jakie i na jakich zasadach. Druga grupa problemów dotyczy przygotowania i organizowania obecnych egzaminów zawodowych i oczekiwanych zmian w kontekście kształcenia ustawicznego;
- badania ankietowe, w których uczniowie szkół zawodowych wszystkich poziomów kształcenia odpowiadają na pytania dotyczące motywów wyboru szkoły zawodowej i danego zawodu, motywów przystąpienia do egzaminu zawodowego (bądź przyczyny rezygnacji), oceny znaczenia egzaminu zawodowego obecnie i w przyszłym życiu zawodowym ucznia, oceny własnego przygotowania do tego egzaminu, oceny działań podejmowanych przez szkołę, zmierzających do przygotowania ucznia do egzaminu zawodowego. Badaniem objęta została grupa uczniów różnych typów szkół zawodowych z całego kraju;
- przygotowanie wstępnej koncepcji agregowania zawodów szkolnych związanych z różnymi poziomami kształcenia (obecnie w klasyfikacji funkcjonuje ponad 200 zawodów tzw. Szkolnych, jednak koncentracja kształcenia jest w około 20- 30 zawodach, a pozostałe są wybierane przez nielicznych);
- analiza statystyczna osiągnięć uczniów na egzaminie gimnazjalnym i zawodowym (po zasadniczej szkole zawodowej oraz technikum), a także analiza statystyczna osiągnięć uczniów na egzaminie maturalnym i zawodowym po szkole policealnej w wybranych trzech zawodach dla każdego typu szkoły zawodowej. Analiza ta wskazuje, w jakich zawodach koncentrują się uczniowie słabi (o najniższych osiągnięciach na egzaminie gimnazjalnym ) i bardzo dobrzy (o najwyższych osiągnięciach na egzaminie gimnazjalnym);
- dziewięć seminariów i dwie konferencje z udziałem pracowników systemu egzaminów zewnętrznych, przedstawicieli pracodawców, przedstawicieli samorządów prowadzących szkoły oraz dyrektorów i nauczycieli szkół zawodowych różnego typu na różnych poziomach kształcenia.
3. Pilotaż części praktycznej egzaminu zawodowego przy użyciu kamer (zadanie wykonywane przez zespół ekspertów):
- przygotowanie zadań wraz z kryteriami oceniania na etap praktyczny egzaminu zawodowego. Struktura zadania i zasady punktowania które powinny umożliwiać egzaminatorowi obiektywna ocenę wykonania zadania przez zdającego. Kryteria oceniania będą ukierunkowane na ocenę wykonywanych przez zdającego etapów zadania i efektu końcowego;
- opracowanie procedury przeprowadzenia etapu praktycznego egzaminu zawodowego w ośrodku egzaminowania. Ocena egzaminu przez jednego egzaminatora i rejestracja egzaminu za pomocą kamer wymaga odpowiednio dostosowanych procedur przebiegu egzaminu zapewniających możliwość odwołania się przez zdającego egzamin;
- przygotowanie ośrodków egzaminowania do przeprowadzenia etapu praktycznego egzaminu (weryfikacji wyposażenia, odpowiedniego ustawienia stanowisk egzaminacyjnych, doboru i zainstalowania kamer);
- przygotowanie wybranej grupy egzaminatorów do oceniania etapu praktycznego egzaminu zawodowego w nowej formule.
Rezultaty i produkty:
1. Bank zadań oraz szkolenia dla konstruktorów zadań:
- zgromadzenie ok. 15 tysięcy zadań dla około 160 zawodów;
- przeszkolenie 600 konstruktorów zadań zawodowych;
2. Badanie naukowe:
- rezultat główny to raport końcowy, w którym zdiagnozowana zostanie sytuacja obecnej formuły zewnętrznego egzaminu zawodowego w kontekście jej adekwatności do potwierdzanych kwalifikacji zawodowych, do oczekiwań rynku pracy oraz dla kształcenia ustawicznego. W przypadku rozbieżności, zidentyfikowane są przyczyny tego stanu rzeczy, oraz wskazane działania niezbędne do poprawy zdiagnozowanego stanu;
- opracowana wstępna koncepcja grupowania zawodów szkolnych związanych z różnymi poziomami kształcenia, która pozwoli na rozpoczęcie prac nad zmianą formuły zewnętrznych egzaminów zawodowych idącą w kierunku przygotowania materiałów i procedur egzaminacyjnych dla grup zawodów;
- na podstawie analizy statystycznej wyników egzaminów zewnętrznych wskazana zostanie najwyższa korelacja pomiędzy wynikami uzyskiwanymi przez tych samych uczniów z egzaminu o charakterze ogólnym (tu: egzamin gimnazjalny i maturalny) a wynikami uzyskanymi na egzaminie zawodowym na różnym poziomie kształcenia. Korelacja ta pozwala na wyodrębnienie zawodów, w których koncentrują się uczniowie słabi ( o najniższych wynikach na egzaminie gimnazjalnym i maturalnym) i bardzo dobrzy (o najwyższych osiągnięciach na egzaminie gimnazjalnym i maturalnym). Sformułowane na podstawie analiz wnioski winny być przesłonką do dalszych badań oraz przedmiotem szczególnego zainteresowania organów odpowiedzialnych za kreowanie polityki edukacyjnej w kraju;
- rezultatem projektu jest również upowszechnienie informacji na temat zewnętrznych egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe oraz zainicjowanie społecznej dyskusji nad koniecznymi w obowiązującej formule zmianami.
3. Pilotaż części praktycznej egzaminu zawodowego przy użyciu kamer:
- przygotowanie do zastosowania zweryfikowanej praktycznie koncepcji organizacji etapu praktycznego egzaminu zawodowego rejestrowanego przy użyciu kamer i ocenianiu przez jednego egzaminatora 2-3 zdających;
- przygotowanie 18 ośrodków egzaminacyjnych do przeprowadzenia etapu praktycznego egzaminów zawodowych w nowej formule;
- przygotowanie po 2 egzaminatorów z zawodów: sprzedawca, kucharz małej gastronomii, cukiernik, piekarz, rolnik, elektryk i mechanik pojazdów samochodowych do prowadzenia szkoleń egzaminatorów w zakresie oceniania zadań praktycznych egzaminów zawodowych w nowej formule;
- przygotowanie po 3 egzaminatorów z tematów w zawodach: sprzedawca, kucharz małej gastronomii, cukiernik, piekarz, rolnik, elektryk i mechanik pojazdów samochodowych do egzaminowania praktycznego egzaminów zawodowych w nowej formule;
- przygotowanie 26 autorów do opracowania zadań etapu praktycznego egzaminu zawodowego nowej formuły;
- opracowanie procedur (przygotowanie i przeprowadzenie etapu praktycznego przez ośrodek egzaminowania, rejestrowania egzaminu przy użyciu kamer) do zastosowania w organizacji etapu praktycznego egzaminów zawodowych w nowej formule (raport)
- przygotowanie materiałów pomocniczych do opracowania zadań na etap praktyczny egzaminu zawodowego w nowej formule.
Rezultaty miękkie:
- spopularyzowanie wśród pracodawców i samorządowców z rejonów szkół przeprowadzających pilotaż wymagań egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe absolwentów zasadniczych szkół zawodowych co zwiększa ich szanse na otrzymanie pracy w miejscu zamieszkania;
- zwiększenie zainteresowania pracowników wyższych uczelni wymaganiami i formą egzaminu zawodowego absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, co będzie miało wpływ na uwzględnienie tematyki egzaminów zawodowych w realizacji programów studiów podyplomowych przeznaczonych dla nauczycieli szkół zawodowych;
- zapoznanie z nową formułą egzaminów zawodowych nauczycieli przedmiotów zawodowych w 18 szkołach, w których został przeprowadzony pilotaż.
SPRAWOZDANIA Z REALIZACJI PROJEKTU:
- II kwartał 2008 r.(PDF)
- I kwartał 2008 r.(PDF)
- od 1.10.2007 r. do 31.12.2007 r.(PDF)
| |
